Kanpay reparasyon Caricom lan revele divizyon sou envestisman devlopman ak peyman kach dirèk

Moman pou reparasyon esklavaj la ap pran fòs ankò nan Karayib la, menm lè lidè yo ap lite sou sa ki ta dwe enplike reyèlman pou delivre jistis. Nan yon resan Fowòm Reparasyon Caricom, chè komisyon an, Pwofesè Sir Hilary Beckles, prezante yon wout estriktiè pou lavni, toutotan li rekonèt ke opinyon yo divèje anpil, sitou nan kominote Ameriken Afriken yo.

Beckles di plan 10 pwen rejyonal la te redije pou gwoup soti nan Columbia ak Brezil rive nan eta manm Caricom yo, Etazini, ak pi laj dyaspora Afriken an ka adopte l kòm yon kad komen epi adapte l selon bezwen lokal yo. "Nou ekri plan 10 pwen an nan yon fason pou bay chak kominote, si se Columbia, Brezil, CARICOM, Etazini, nou bay chak kominote nan tout Lafrik global la opòtinite pou di plan 10 pwen an se kad travay nou, men nou pral adapte l ak aplike l nan sitiyasyon lokal nou jan sa nesesè," li di.

Li prezante pwogram nan kòm yon estrateji jistis reparatwa ki santre sou avansman sosyal ak ekonomik olye de yon sèl reglman finansye. "Plan 10 pwen nou an se vrèman yon estrateji jistis reparatwa ki bati sou devlopman sosyal ak ekonomik. Nou vle devlopman pou pèp nou an ki baze sou jistis reparatwa. Nou vle pi bon swen sante. Nou vle pi bon lekòl. Nou vle transfòmasyon dijital. Nou vle wè yon envestisman nan pèp nou ki gen dwa a," Beckles ajoute.

Sou lòt bò Atlantik la, sepandan, yon lòt opinyon ap pran teren. Beckles te make yon twou ki ap elaji ak kominote Ameriken Afriken yo, kote eritaj esklavaj la souvan viv pi imedya. Anpil moun ladan yo ap pouse pou yon kompansasyon monetè dirèk. Detèmine sa ki dwe yo rete yon bagay ki fè gwo kontwovèsi, ak estimasyon ki rive nan trilyon.

"Lè sa a, kijan ou ta mezire 200 an travay gratis nan men 20 milyon moun. Si ou vle kantifye 200 an travay gratis nan men 20 milyon moun, ki chif ou ap pale a? Ki sa ou ap gade? E sa pa enkli twomatis la, soufrans ak domaj pou tout tèwò psycolojik sa a. Se sèlman yon depans travay. Donk, anpil òganizasyon ak enstitisyon ap fè kalkil. E menm kalkil sa yo rive nan trilyon liv," Beckles di.

Chif nan dimansyon sa a, li di, fè gouvènman Ewopeyen yo ankyete. Ansyen gran pouvwa kolonyal yo te yon lè mobilize resous piblik enpòtan pou konpanse esklavè yo, yon dosye Anbasadè Dr June Soomer site pou defye absans aksyon konparab jodi a. "Paske li t mande volonte politik. Li te di sa nan prezantasyon li. Pou gouvènman Britanik la bay pousantaj GDP yo bay moun ki te konsidere kòm esklavè yo. Volonte politik la te asire ke Jude yo te jwenn kompansasyon pou sa ki te rive yo. Volonte piblik la pa te menm bagay la. Almay t ap pase nan rekonstruksyon apre Dezyèm Gè Mondyal la, men volonte politik la te di nou pral fè l. Donk, ki kote volonte politik la lè sa gen rapò ak moun nwa yo?" li mande.