Samuda: Zòn Imilye Sipòte Rezilyans Ekonomik ak Sekirite Klimatik Jamayik la

On. Matthew Samuda, Minis Dlo, Anviwònman ak Chanjman Klimatik, te souliye ke zòn imilye yo jwe yon wòl dirèk nan pwogrè ekonomik Jamayik la. Pandan sesyon final nivo wo rejyonal pwojè a « Wise Use of Caribbean Wetlands for Climate Change Mitigation and Conservation of Their Ecosystem Service » nan Princess Grand Resort nan Hanover, 7 jiyè, li te di pwoteksyon zòn imilye yo dwe nwaye nan planifikasyon nasyonal la olye pou li rete sou bò debat anviwònman an.

« Zòn imilye yo pa pwoblèm anviwònman periferik. Yo nwaye pou rezilyans ekonomik, pou sekirite alimantè, pou adaptasyon klimatik, epi yo vin nwaye tou pou sekirite nasyonal », M. Samuda te di.

Li te eksplike kijan abita sa yo diminye vag tanpèt yo, limite domaj inondasyon, netwaye dlo atravè pwosesis natirèl, sipòte pwason komèsyal, abrite divès espès, epi kenbe gwo rezèv kabòn — sa ki fè yo pami pi gwo solisyon baze sou lanati pou presyon klimatik la.

« Zòn imilye yo diminye vag tanpèt yo, yo diminye inondasyon, yo filtre dlo natirèlman, yo soutni pwason, yo bay abita pou divèsite byolojik, epi yo estoke kantite kabòn ekstraòdinè, sa ki fè yo pami pi efikas solisyon klimatik natirèl nan mond lan », Minis la te di.

An referans ak eksperyans Jamayik la ak Siklòn Melissa nan mwa oktòb pase a, M. Samuda te di zòn imilye yo « sove lavi » epi « pwoteje kominote, mwayen sibistans ak enfrastrikti, epi yo pwoteje tou ekonomi nasyonal nou an ».

Minis la te montre kijan kad konsèvasyon peyi a te evolye sou tan, epi li te fè klè ke liste zòn pwoteje se yon etap debi, pa yon fen an tèt li. « Konsèvasyon efikas mande syans, siveyans, lejislasyon ak patenarya, epi ki pi enpòtan, li mande volonte politik. Pwojè rejyonal sa a ranfòse fondasyon sa yo menm », li te di, an fè referans ak zouti pou evalye sèvis ekosistèm ak vilnerabilite klimatik, sistèm siveyans ki pi solid, ak depans ki pi priyorize ki ranfòse travay an ekip rejyonal ak politik klimatik.

M. Samuda te tou siyale pwogrè politik mezurab ki lye ak pwogram nasyonal pi laj Jamayik la. « Nou ap avanse plan rekiperasyon ekosistèm nasyonal nou an », li te di, epi li te pale de deziyenasyon zòn sansib ekolojikman, jesyon pi sere nan zòn pwoteje, ak itilizasyon syans kabòn ble nan planifikasyon entènasyonal.

Li te agiman ke efò rekiperasyon mang dwe grandi anpil. « Nou kontinye agrandi efò rekiperasyon atravè sistèm mang yo atravè inisyativ ki enplike gouvènman, inivèsite, sosyete sivil e, vrèman vre, sektè prive a. Sa yo pa pwojè izole. Youn nan egzanp se North Coast Mangrove Project », li te make.

Lajan, li te ajoute, se toujou pi gwo obstak la, epi li te akeyi yon biro èd Dr. Musonda Mumba te mete an avans, Sekretè Jeneral Konvansyon sou Zòn Imilye a, kòm yon chanèl pou peyi manm ki fè fas ak mank finansman ak mank kapasite.

Pase nouvo lwa gen pwòp reta li yo. « Ajanda lejislatif la pa yon ajanda pou yon sèl sijè, epi nou kòm Minis… nou oblije konpetisyon pou tan nan biwo Avoka Jeneral nou an ak depatman refòm legal yo », Minis la te di.

Malgre sa, M. Samuda te ankouraje gouvènman Karayib yo pou travay tankou yon sèl. « Pa gen okenn peyi Karayib ki gen kapasite teknik san limit. Pa gen okenn zile ki ka rezoud tout defi konsèvasyon endependaman, men ansanm nou kreye yon bagay ki pi solid anpil », li te di.